Wat is HDR?

Wat is HDR? HDR (High Dynamic Range) is een techniek die je tv een groter verschil tussen licht en donker laat tonen, met meer contrast en fellere kleuren dan het oudere SDR. In een film met HDR schijnt de zon echt fel terwijl de schaduwen diep en vol detail blijven, in plaats van dat alles ergens in het midden hangt. Je hebt er twee dingen voor nodig: een tv die HDR ondersteunt en beeld dat in HDR is opgenomen, zoals films op Netflix en Disney+ of een 4K Blu-ray. Een speciale HDMI kabel voor HDR heb je niet nodig; welke kabel wél past, hangt af van je resolutie en beeldsnelheid. Hieronder lees je wat HDR precies betekent, welke formaten er zijn (HDR10, Dolby Vision, HDR10+), hoe je het aanzet en wat je doet als het beeld er juist donkerder van wordt.

Wat betekent HDR?

HDR staat voor High Dynamic Range: een groot dynamisch bereik. Dat bereik is het verschil tussen het helderste wit en het donkerste zwart dat je tv tegelijk kan tonen. Bij het oudere SDR (Standard Dynamic Range) is dat bereik klein, waardoor heldere delen snel egaal wit worden en donkere delen dichtlopen. HDR rekt het bereik op, zodat je in één scène felle highlights, diepe schaduwen en vollere kleuren ziet, met detail in alle delen.

Het verschil zit vooral in helderheid, gemeten in nits. Een SDR-tv haalt rond de 100 nits, terwijl een HDR-tv van enkele honderden tot ruim boven de 1.000 nits komt. Die extra piekhelderheid maakt dat een lamp of de zon in beeld oplicht in plaats van grijzig wit te blijven. HDR gaat dus niet over meer pixels, maar over meer contrast en kleur.

Wat doet HDR met je beeld?

HDR maakt je beeld realistischer in scènes met veel contrast, waar SDR detail verliest in de lichtste en donkerste delen. Denk aan een zonsondergang, een nachtelijke straat met neonreclames of zonlicht door een raam: precies de beelden waarin het verschil tussen HDR en SDR het duidelijkst is. Dit merk je in de praktijk:

• Fellere highlights: de zon, koplampen en reflecties lichten fel op.
• Meer detail in schaduwen, zonder dat donkere scènes één zwarte vlek worden.
• Levendigere kleuren, doordat HDR meer kleurtinten kan weergeven.
• Meer diepte in het beeld, doordat licht en donker verder uit elkaar liggen.

Je ziet dit alleen bij beeld dat in HDR is gemaakt en op een tv die HDR ondersteunt. Speel je gewone SDR-content af, dan verandert HDR daar niets aan.

Welke HDR-formaten zijn er?

Er zijn vijf HDR-formaten, en ze verschillen vooral in hun metadata: de informatie die je tv vertelt hoe helder en kleurrijk elk beeld moet zijn. Statische metadata stelt dat één keer in voor de hele film. Dynamische metadata past het per scène of zelfs per beeld aan, wat in wisselende lichte en donkere scènes een preciezer resultaat geeft. Dit zijn de formaten die je tegenkomt:

• HDR10 is de open, royalty-vrije basis met statische metadata en 10-bit kleur. Elke HDR-tv ondersteunt HDR10, en het staat op vrijwel elke 4K Blu-ray en streamingdienst.
• HDR10+ is door Samsung ontwikkeld, ook royalty-vrij, maar met dynamische metadata. Je vindt het onder meer bij Amazon Prime Video en op tv’s van Samsung, Panasonic en Philips.
• Dolby Vision is een gelicentieerd formaat van Dolby met dynamische metadata en tot 12-bit kleur. Netflix, Disney+ en Apple TV+ gebruiken het, net als tv’s van LG, Sony en TCL.
• HLG (Hybrid Log-Gamma) is gemaakt door de BBC en NHK voor uitzendingen. Het werkt zonder aparte metadata en is backward-compatible, zodat één signaal zowel op SDR- als HDR-tv’s goed oogt. Je komt het vooral tegen bij live-tv.
• Advanced HDR by Technicolor bestaat ook, maar er is nauwelijks content voor. In de praktijk kom je het zelden tegen.

Je hoeft niet te kiezen: veel tv’s en films ondersteunen meerdere formaten tegelijk. Een tv valt automatisch terug op HDR10 als een film geen Dolby Vision of HDR10+ heeft. Deze tabel zet de vier formaten die je het vaakst ziet naast elkaar.

Formaat	Metadata	Kleurdiepte	Royalty-vrij	Waar je het tegenkomt
HDR10	Statisch	10-bit	Ja	Standaard op elke HDR-tv, 4K Blu-ray
HDR10+	Dynamisch	10-bit	Ja	Amazon Prime Video, Samsung, Panasonic, Philips
Dolby Vision	Dynamisch	tot 12-bit	Nee (licentie)	Netflix, Disney+, Apple TV+, LG, Sony
HLG	Geen aparte metadata	10-bit	Ja	Live-tv en uitzendingen (BBC, NHK)

HDR op je tv: heb je het en hoe zet je het aan?

Vrijwel elke 4K-tv van de laatste jaren ondersteunt HDR, maar de kwaliteit verschilt sterk per model. Een instapmodel toont HDR wel, maar haalt lang niet de piekhelderheid van een duurdere tv, waardoor het effect kleiner is. Of jouw tv HDR aankan en om welk formaat het gaat, controleer je zo:

• Kijk op de doos of in de specificaties naar HDR10, HDR10+ of Dolby Vision.
• Speel HDR-content af (bijvoorbeeld een film met een Dolby Vision- of HDR-label op Netflix): de meeste tv’s tonen dan kort een HDR-melding in beeld.
• Zoek in het beeldmenu naar een HDR- of tone-mapping-instelling.

Op de meeste tv’s staat HDR standaard aan en schakelt het automatisch in zodra er HDR-beeld binnenkomt. Werkt dat niet, dan moet je vaak nog een instelling aanzetten die de volledige HDMI bandbreedte toestaat. Bij Samsung heet die “Input Signal Plus” of “HDMI UHD Color”, bij Sony “Verbeterd HDMI-formaat” en bij LG “HDMI Deep Color”. Zet die aan voor de HDMI ingang waarop je apparaat is aangesloten, anders komt het HDR-signaal niet volledig binnen.

Moet je HDR aan- of uitzetten?

Voor films en games die in HDR zijn gemaakt, zet je HDR het beste aan: daar is het voor gemaakt en zo zie je het beeld zoals de makers het bedoelden. Toch maakt HDR het beeld niet op elke tv beter, en soms zelfs slechter.

Een terugkerend punt uit onze klantvragen is dat HDR het beeld juist te donker of flets maakt. Dat gebeurt vooral op tv’s met te weinig piekhelderheid: HDR-content is gemasterd voor tv’s met een hoge piekhelderheid, dus een tv die dat niet haalt, moet het beeld terugrekenen (tone-mapping) en dan ogen donkere scènes al snel te donker. We zagen dit bij klanten met uiteenlopende tv’s, vaak in combinatie met een mediaspeler of tv-decoder ertussen. Loop bij een te donker of flets beeld deze punten na:

• Controleer de beeldstand: HDR heeft een eigen beeldmodus, en een energiebesparende of “bioscoop”-stand kan het beeld extra dimmen.
• Zet op de tv de HDMI instelling voor volledige bandbreedte aan (zie de vorige sectie), zodat het HDR-signaal compleet binnenkomt.
• Controleer of je bronapparaat, zoals een Apple TV of tv-decoder, het beeld niet onnodig naar HDR omzet terwijl de content gewoon SDR is.
• Helpt dat niet, dan is HDR uitzetten op je bron een prima keuze: op een tv die te weinig helderheid heeft, ziet SDR er soms simpelweg beter uit.

Het grootste nadeel van HDR is dus dat het een tv vraagt die helder genoeg is. Kom je er niet uit, neem dan contact op, dan kijken we met je mee.

HDR op de PS5, Xbox en andere consoles

De PS5 en de Xbox Series X ondersteunen HDR tot 4K op 120Hz via HDMI 2.1; de Xbox Series S ondersteunt HDR ook, maar mikt bij games vooral op 1440p. Zo zet je HDR aan op de PS5:

1. Ga naar Instellingen en dan Scherm en video.
2. Open Video-uitvoer en zet HDR op Aan of Automatisch.
3. Doorloop de HDR-aanpassing, waarbij je de helderheid instelt op wat jouw tv aankan.

Op de Xbox Series X en S vind je HDR onder Instellingen, TV- en weergaveopties, Video-modi, waar je “HDR10 toestaan” en eventueel “Automatische HDR” aanzet. De Xbox Series X ondersteunt daarnaast Dolby Vision voor gamen. Merk je dat games er te donker uitzien, gebruik dan de ingebouwde HDR-kalibratie van de console en let op dezelfde tv-instellingen als hierboven.

Welke HDMI kabel heb je nodig voor HDR?

HDR zelf stelt geen eisen aan je HDMI kabel; wat de kabel moet kunnen, bepaalt je resolutie en beeldsnelheid. HDR is namelijk extra informatie binnen het gewone videosignaal, en elke HDMI kabel die de resolutie aankan, voert die informatie gewoon mee. Voor 4K op 60Hz met HDR volstaat een High Speed HDMI kabel. Wil je 4K op 120Hz met HDR, bijvoorbeeld vanaf een PS5 of Xbox Series X, dan heb je een Ultra High Speed HDMI kabel (HDMI 2.1) nodig.

Je apparaat bepaalt of je HDMI 2.1 nodig hebt, niet de kabel. De zwakste schakel in de keten (bron, kabel of tv) bepaalt het eindresultaat. Twijfel je welke kabel bij jouw opstelling past, kijk dan bij onze HDMI kabels of lees meer over de verschillende versies van HDMI. Elke HDMI kabel van RU connected voert een HDR-signaal probleemloos mee.

HDR bij foto’s: iets anders

In fotografie is HDR een opnametechniek: je camera of telefoon combineert meerdere opnames met verschillende belichtingen tot één foto, zodat zowel de lucht als de schaduwen goed belicht zijn. HDR op een tv gaat juist over het weergeven van een groter contrast- en kleurbereik. De term is hetzelfde, de betekenis niet.

Veelgestelde vragen over HDR

Wat is het verschil tussen HDR en 4K?

4K is een resolutie: het aantal pixels op je scherm. HDR gaat over contrast en kleur, niet over het aantal pixels. Ze staan los van elkaar, dus een tv kan 4K zijn zonder HDR en andersom. Samen geven ze het beste beeld: 4K voor scherpte, HDR voor contrast en kleur.

Is HDR hetzelfde als HD?

Nee, al lijkt de afkorting erop. De “HD” in Full HD slaat op de resolutie, dus op het aantal pixels, terwijl HDR over het dynamisch bereik gaat: contrast en kleur. Een Full HD- of 4K-tv kan HDR hebben, maar hoeft dat niet. Het zijn losse eigenschappen van je beeld.

HDR10 of Dolby Vision, wat is beter?

Dolby Vision heeft dynamische metadata en tot 12-bit kleur, waardoor het op tv’s die het goed ondersteunen vaak iets mooier oogt dan HDR10. HDR10 is de universele basis die elke HDR-tv aankan. In de praktijk hangt het zichtbare verschil vooral af van je tv en van de content die je kijkt.

Heb ik een speciale HDMI kabel nodig voor HDR?

Voor HDR zelf niet: elke HDMI kabel die je resolutie aankan, voert het HDR-signaal mee, dus ook alle HDMI kabels van RU connected. Wel bepaalt je resolutie en beeldsnelheid welke kabel je nodig hebt. Voor 4K op 120Hz met HDR is dat een Ultra High Speed HDMI kabel (HDMI 2.1).