Beeld en geluid niet synchroon: lipsync oplossen

Zijn beeld en geluid niet synchroon, dan is de oorzaak vrijwel altijd een instelling of de aansluitvolgorde, geen kabel. De drie ingrepen die het vaakst helpen: stel de audiovertraging (lipsync) in het menu van je televisie of soundbar bij, zet de geluidsuitvoer op PCM en schakel de beeldverbeteraars uit. Verschilt het per bron, dan zit de fix in de aansluiting: bronnen direct op de televisie, geluid via HDMI ARC terug naar de soundbar of receiver. Loopt het geluid steeds een vast stukje voor of achter, dan ben je hier goed. Valt het geluid weg en komt het net uit de pas terug, lees dan wat de HDMI handshake doet. Voor de ARC-route naar je soundbar heb je een kabel nodig die ARC en eARC volledig doorgeeft; welke dat is staat op onze pagina over de kabel voor je soundbar.

Stappenplan: lipsync herstellen

Doorloop de stappen in deze volgorde en test na elke stap met een nieuwsuitzending of talkshow. Bij spraak in beeld zie je een verschil het snelst.

1. Stel de audiovertraging bij, in de goede richting. Zoek in het geluidsmenu van je televisie of soundbar naar audiovertraging, AV sync of lipsync. Loopt het geluid voor op het beeld, verhoog dan de vertraging stap voor stap tot de lippen kloppen. Loopt het geluid achter, zet de vertraging dan lager of op Auto en ga naar stap 2. Hebben tv en soundbar allebei zo’n instelling, gebruik er dan één; Philips zegt het zelf: staat er al een vertraging op je home cinema, zet die op de tv uit. Waar hij zit: Samsung onder Geluid, Expertinstellingen (volgens Samsung alleen bij een soundbar via eARC of optisch); LG onder Geluid als AV Sync-aanpassing of “Scherm en geluid overeenstemmen”; Sony onder Audio-uitgang als A/V-synchronisatie; Philips onder Geavanceerd als Vertraging en Verschuiving audio-uitvoer; Sonos in de app als TV Dialog Sync; een Samsung-soundbar via de Audio Sync-knop, van 0 tot 300 milliseconden.
2. Zet de beeldverbeteraars uit. Bewegingsvloeiing, ruisonderdrukking en opschalen kosten tijd. LG schrijft het in de eigen handleiding: audio kan voor het beeld uitkomen, omdat de tv tijd nodig heeft om het beeld te verwerken. Zet die functies uit en kijk of het verschil kleiner wordt. De spelmodus is een handige test, want die schakelt bijna alle beeldverwerking uit. Voor tv-kijken is het geen oplossing; Sony adviseert de gamemodus dan juist uit te zetten en A/V-synchronisatie op Auto te laten staan.
3. Zet de geluidsuitvoer op PCM. Meerkanaals geluid als bitstream (Dolby Digital, Dolby Atmos) moet je soundbar of receiver eerst decoderen, en die route geeft in de praktijk vaker een verschil dan PCM. Een klant met een PS4 Pro en een Samsung-soundbar via ARC zag het scherp: op PCM liep alles gelijk, op Dolby-bitstream zat er bij hem zelfs een seconde tussen (“als je schiet hoor je de kogel pas een seconde later”). Een andere klant zag zijn Apple TV met Atmos uit de pas lopen en met Dolby 5.1 niet. Sonos adviseert hetzelfde: zet het audioformaat op Stereo of PCM om de vertraging weg te nemen, met surround als prijs. Ziggo geeft voor de Mediabox Next een eigen variant: zet de audio niet op Dolby audio maar op “Audio gesynchroniseerd” of “Stereo – standaard”. Verdwijnt het verschil op PCM, dan weet je waar het zit. Dan kies je: surround met de vertraging uit stap 1 erbij, of stereo zonder gedoe.
4. Gebruik één set luidsprekers. Spelen de tv-luidsprekers en de soundbar of versterker tegelijk, dan hoor je elk verschil dubbel als een echo. Zet het tv-geluid uit zodra externe luidsprekers het werk doen. Twee geluidsroutes exact gelijk krijgen lukt zelden, en het klinkt door het verschil in luidsprekers toch nooit als één geheel.
5. Update de software. Van televisie, mediabox en soundbar. Fabrikanten verbeteren de synchronisatie geregeld via updates, ook bij combinaties die eerder goed werkten. Bij een klant met een LG-tv en een Apple TV met Atmos loste een update het op, al werkt dat niet bij iedereen.
6. Sluit je bronnen direct op de televisie aan. Dit is de structurele oplossing als de mediabox, console of speler nu via een receiver of soundbar loopt. Die tussenschakel bewerkt het signaal en voegt zijn eigen vertraging toe, en die verschilt per bron. Puur met instellingen krijg je dat zelden exact goed. Sluit de bronnen rechtstreeks op de televisie aan en stuur het geluid via HDMI ARC of eARC naar de soundbar of receiver. De televisie stemt beeld en geluid dan zelf op elkaar af. KPN adviseert precies dit: sluit de geluidsinstallatie direct aan op de tv, niet op de tv-ontvanger. Wil je eerst zeker weten dat de tussenschakel de oorzaak is? Sluit de bron één keer direct op de tv aan en vergelijk. Moet het geluid via een optische of analoge kabel naar de soundbar, dan kan de televisie het niet meer afstemmen op zijn eigen beeldverwerking. Dan heb je sneller een verschil en blijft de vertraging uit stap 1 je gereedschap.
7. Haal alles een minuut van de stroom. Trek de stekker van televisie, mediabox en soundbar uit het stopcontact en wacht een minuut. Ziggo en KPN adviseren dezelfde herstart. Het lost een vastgelopen geluidsroute op, niet een verkeerde instelling.

Waarom beeld en geluid uit elkaar lopen

Beeld kost meer verwerkingstijd dan geluid. Je televisie bewerkt elk beeld voordat het op het scherm komt (die beeldverbeteraars uit stap 2). Het geluid gaat intussen een andere route, bijvoorbeeld via HDMI ARC naar de soundbar, en komt eerder of later aan. Elke schakel voegt zijn eigen vertraging toe. Verandert er iets in de keten, zoals een nieuwe mediabox met een ander geluidsformaat, dan klopt de oude balans niet meer. Daarom duikt lipsync zo vaak op na een verandering: een nieuwe Ziggo Mediabox Next of KPN tv-ontvanger, een nieuwe televisie of een soundbar die er net bij is gekomen.

De lastigste variant is de bron op een receiver of soundbar in plaats van op de televisie: de mediabox loopt dan net anders dan de console, en één instelling kan niet allebei goed hebben (stap 6). Marc Peters, die zijn mediabox via de tv liet lopen en het geluid optisch naar zijn receiver stuurde, schreef in zijn Google-review dat hij het met de lipsync-instelling niet goed kreeg, “maar dit ligt uiteraard niet aan de kabel maar aan mijn hardware”.

De kabellengte speelt hierin geen rol: het signaal reist er zo snel doorheen dat dat geen meetbare vertraging geeft, en HDMI kent sinds versie 1.3 een functie waarmee apparaten de synchronisatie onderling regelen.

Draadloos: Bluetooth, Sonos en Google Home

Wil je het tv-geluid draadloos naar een Bluetooth-speaker, hoofdtelefoon of Google Home sturen, houd dan rekening met vertraging. Een Bluetooth-zender voegt vrijwel altijd een merkbare vertraging toe. Bij muziek maakt dat niets uit, bij spraak in beeld zie je het direct. Een audio-delay-instelling op de televisie kan het geluid dan juist eerder laten vertrekken, maar niet elke tv kan dat. Naar een Google Home of Chromecast-speaker krijgen we het tv-geluid niet synchroon; dat schrijven we klanten ook zo terug. Sonos is de uitzondering, mits je het binnen het Sonos-systeem houdt. Laat de tv via de Sonos-soundbar lopen en koppel extra Sonos-speakers daaraan; het systeem houdt ze zelf synchroon. Een losse Sonos Connect of Port als tv-bron geeft wel vertraging.

Eerlijk: wanneer de kabel wél in beeld komt

Een kabel kan geen vertraging toevoegen of wegnemen, dus een vast verschil los je er nooit mee op. Er is één situatie waarin de verbinding indirect meespeelt: als het geluid hapert, kort wegvalt en daarna net verkeerd terugkomt. Dan is niet de vertraging het probleem, maar een verbinding die telkens opnieuw synchroniseert. Dat hoort bij een haperende HDMI handshake of een kabel op het randje van zijn bandbreedte, herkenbaar aan de symptomen van een slechte HDMI kabel. Zo beschreef Rein Knuiman zijn opstelling met een Ziggo Next, een Sony Bravia en een Sony-soundbar:

(…) eindelijk perfect beeld en geluid en vooral: het geluid is synchroon met beeld. Dat laatste was een lange ergernis met de oorspronkelijke kabels.

Rein Knuiman, Google-review, februari 2021

Bij deze klant zat de storing waarschijnlijk in de verbinding zelf, die telkens opnieuw synchroniseerde. Bij de meeste anderen is het een instelling of de aansluitvolgorde. Doorloop daarom eerst de zeven stappen hierboven en doe pas daarna de omwisseltest met een andere kabel. Blijft het geluid helemaal weg in plaats van uit de pas, kijk dan bij geen geluid via HDMI ARC. Twijfel je wat er in jouw keten gebeurt? Mail ons merk en typenummer van je apparaten en hoe alles is aangesloten. Dan denken we mee, ook als het antwoord een instelling is en geen aankoop.

Veelgestelde vragen over lipsync